Jan van Muysen of Jan Maus.

Geboren in 1737 in Wellen, klompenmaker van beroep en gehuwd met Anna-Catharina Knapen.

Vijf mannen starten in Wellen in het jaar 1773 met het schrijven en leggen van brandbrieven (Nol Voortmans, zijn zoon Geurt, Tilman Swennen, Tilman vd Meer, Jan Lycops). Men legt een eed van trouw af aan elkaar, in naam van God etc. Men eist of vraagt soms geld, waarden van eerst 400 tot later 35 gulden. De hoeve Corfs in Russelt brandt af, nadat de hooimijt in brand is gestoken.

5.2 Hoeve Corfs 1 02

Hoeve Corfs in Russelt.

Een 6e begint er ook mee: Jan van Muysen. In de brief aan Jan Wouters uit Ulbeek wordt voor de eerste en enige keer de benaming Bokkenrijders gebruikt. Geschreven en gelegd door Jan van Muysen op 2 januari 1774: “de duivel jaagt ons.. Nu kunt gij weten hoe de bockeryders leven door duyvels ingeven regeren wij.. “

Hij sluit zich aan bij de anderen.

Jan van Muysen gedraagt zich verdacht en in het Wellense geruchten circuit gaat zijn naam in relatie met de brandbrieven. Lt Drossaard Hollanders grijpt in, van Muysen wordt op 1 april 1774 gearresteerd.

Het handschrift van de brandbrieven is vergeleken met andere geschriften van Jan van Muysen. Op 8 april 1774 kreeg hij van Hollanders 28 concrete vragen over de brandstichting, nog niets over Overmaes. Op 25 april, zonder tortuur ondervraagd, bekent hij het schrijven en leggen van brandbrieven. Hollanders was niet tevreden en vroeg tortuur aan op 3 mei omdat van Muysen zijn medeplichtigen niet wilde noemen. Doet hij na tortuur wel.De anderen werden opgepakt en deze werden ondervraagd.

Hollanders legde bij de tortuur van de vijf , die ook weer namen noemden, de nadruk op de relatie met de bendes van Overmaes en het afleggen van de goddeloze eed - Hollanders nam de dreigementen met duivel en bockerijders ernstig –, in een verder fase van het proces kwam de ontheiliging van de hosties aan de orde. In elke fase werden de beschuldigingen zwaarder.

Uiteindelijk werden in Wellen in drie fasen 116 mensen beschuldigd en 27 mensen terechtgesteld, Ook buiten Wellen in de buurgemeenten werden vele namen genoemd; door toedoen van herroepingen, protesten en ingrijpen van Luik werd Hollanders afgestopt en bleven terechtstellingen uit.

Jan van Muysen werd door het gerecht van Vliermaal ter door veroordeeld , het vonnis werd op 16 juni uitgevoerd in de Bonderkuil te Wellen door de beul van Luik; met de bijl onthoofd, hoofd op een spies en het lichaam op een rad ten toon gesteld.

Bron: Bokkenrijders, late heksenprocessen in Limburg (2002); door François Van Gehuchten